#1 PROJEKT CZŁOWIEK. Jak zarządzać własnymi emocjami i pewnością siebie?

Jeśli nie potrafisz latać, biegnij. Jeśli nie możesz biec, idź. Jeśli nie możesz iść, czołgaj się. Ale za wszelką cenę nie zatrzymuj się (Martin Luther King).

Nie zatrzymuj się bo wtedy wszystko może Cię ominąć, wszyscy mogą Cię wyprzedzić, zostaniesz w tyle, zaczniesz „myśleć za dużo” i znajdziesz usprawiedliwienie, powód, żeby tak dalej trwać ale co gorsze, możesz zacząć „zapuszczać korzenie”. To zatrzymanie może pojawić się z różnych powodów: zwątpienia, rezygnacji, strachu, braku sił, braku wiary w siebie, braku pomysłu co i jak robić, braku odpowiednich bodźców a może braku jeszcze czegoś innego … Do takiego zatrzymania nie dopuszczaj, bo później trudniej jest nam ruszyć z miejsca. 

Jeśli natomiast zwolnisz tępo lub nawet staniesz w miejscu aby zebrać siły, przemyśleć, spojrzeć na wszystko z innej perspektywy, uzupełnić zasoby, to nie traktuj tego jako „zatrzymanie”, bo nie o takim zatrzymaniu była mowa powyżej.

W tym artykule chciałabym Ci tylko wskazać na pewne elementy, które pozwolą Ci zrozumieć dlaczego czasami się „zatrzymujemy” i jednocześnie co zrobić, aby tego uniknąć. Jak zaprojektować swoje życie wykorzystując własny potencjał, jak rozwijać własne talenty, pozwolić na wzrost świadomości i dając sobie możliwość realizacji Siebie w każdym momencie życia.

Inteligencja emocjonalna

Inteligencja sama w sobie jest pewną zdolnością do korzystania z posiadanego potencjału w postaci doświadczeń czy wiedzy. Pozwala ona na analizowanie, rozumienie, planowanie, abstrakcyjne myślenie, uczenie się itp. Jest zatem istotna i może nas wspierać na drodze do projektowania własnego życia i zwiększania poziomu własnej świadomości.

Kilka podstawowych klasyfikacji inteligencji podałam w jednym z wcześniejszych artykułów i jeśli masz ochotę przypomnieć sobie te informacje to przeczytaj proszę „Marka osobista i jej rodzaje inteligencji” .

Inteligencja emocjonalna czyli EQ, to swoista samowiedza człowieka, jego samoświadomość, wrażliwość społeczna, empatia i umiejętność skutecznego komunikowania się z innymi. To również wyczucie czasu i stosowania społecznej odwagi przyznania się do błędu, słabości, to szanowanie odmienności.

Jak trenować inteligencje emocjonalną? Najprostszym sposobem, który codziennie możesz praktykować, to żyć i działać z założeniem, że wszyscy wiedzą co o nich myślisz. Na pozór wydaje się to łatwe, ale czy takie jest? Zobacz i przekonaj się sam. Dlaczego warto ćwiczyć własną inteligencję emocjonalną? Ona pozwala nam również lepiej zarządzać własnymi emocjami, a co za tym idzie wzmacnia nasza prawdziwą pewność siebie.

Emocje

Czym są emocje? Znajdziesz wiele różnych definicji.

Emocja jest pewną wiązką informacji, na którą w różny sposób reagujemy. To, jak zareagujemy na daną emocję, jaką przyjmiemy postawę w związku z jej odczuwaniem i jakie pójdą za postawą działania, to powoduje, że klasyfikujemy emocje na dobre i złe. Prawda jest jednak taka, że emocja jest emocją i tylko nasza na nią reakcja odczuwana jest jako wspierająca lub nie wspierająca.

Emocji jest wiele, każda z nich ma swoją dynamikę, posiada swoistą anatomię i co najważniejsze, emocje nie są samotne, one zazwyczaj łączą się w grupy, co oznacza, że obok jednej emocji pojawia się od razu druga. Ta zależność sprawia, że czasami trudno jest nam jednoznacznie określić jaką właśnie odczuwamy emocje, mówimy zresztą często, że „targają nami pewne emocje”, a więc więcej niż jedna. Emocja jest niewątpliwie pewnym stanem poruszenia naszego umysłu.

Teorii emocji jest wiele, potwierdzeniem współwystępowania kilku emocji jednocześnie jest teoria Plutchika, warto się z nią zapoznać bo może pomóc nam zrozumieć swoją emocjonalność. Na temat emocji pisałam wielokrotnie na blogu w kontekście pewności siebie oraz prac dr. D.R.Hawkinsa (Technika Uwalniania, Technika Transformacji, Poziomy świadomości). Badaniami naukowymi emocji zajmowali się również:  P. Ekman, E. Kant, D. Hume, J.E. LeDouxe, A.R. Hochschild, S. Shott, P. MacLean, R. Lazarus, S. Schachter i wielu innych.

Pewność siebie

Jaki jest związek pomiędzy emocjami a pewnością siebie? Taki jak pomiędzy emocjami a uczuciami. Emocje wpływają na powstawanie uczuć, uczucia zwracają uwagę na emocje – są nierozerwalne. Tak jak w przypadku emocji i pewności siebie.

Zdefiniujmy sobie pewność siebie, gdyż już w samej definicji widać związek z emocjami – pewność siebie to działanie pomimo odczuwania strachu. Pewność siebie istnieje jeśli posiadamy umiejętność przekraczania własnych emocji, zarządzania nimi, panowania nad nimi w pewnym sensie, ale co najważniejsze rozumienia ich.

Zależność tą można mocno generalizując, przedstawić następująco: emocje – zarządzanie emocjami – pewność siebie – działanie – sprawczość – zadowolenie. Zaczynamy od emocji i kończymy na emocjach, a pomiędzy jest miejsce na zarządzanie emocjami (będzie możliwe tylko wtedy jeśli będzie zrozumienie emocji), pewność siebie dające energię do działania zakończonego sukcesem.

Jest wiele czynników które powodują, że nie mamy pewności siebie i uruchamia się w nas stres. Czynniki te określane są jako sytuacje aktywujące i można tutaj wyróżnić sytuacje: związane z wykonywaniem i oceną naszego działania, sytuacje o kontekście społecznym a więc relacji z drugim człowiekiem, ludźmi i sytuacje gdzie uruchamiają się w nas wspomnienia, pojawia się negatywna generalizacji czy praktykujemy tzw. czarnowidztwo. Sytuacje te ściśle związane z emocjami i jak widać wpływają na odczuwaną pewność siebie i możliwość pojawiania się stanu określanego jako stres.

Stres

Stres jest zespołem reakcji naszego organizmu na różnego rodzaju bodźce, które wpływają na zakłócenie stanu równowagi. Bodźce na nas wpływające określane są stresorami i należą do wielu różnych grup i różna jest na nie reakcja.

Reakcja nasza na odbierany stres zależy od posiadanych zasobów i posiadanych cech, zatem również od poczucia pewności siebie i umiejętności zarządzania emocjami.

Jeden z wcześniejszych artykułów dotyczył „Modelu działania stresu”, tam znajdziesz wskazówkę co zrobić na początku aby pomóc sobie transformować stres.

Jak powstaje obraz siebie?

Czym jest obraz siebie? Obraz Siebie to poczucie własnej tożsamości, a jednym z jego elementów to poczucie własnej wartości (…widzisz to połączenie pomiędzy emocjami i pewnością siebie w tej przestrzeni również?). 

Istnieje wiele teorii powstawania obrazu siebie a jedna z nich określana jest jako „Teoria odzwierciedlonej oceny”.

Pomyśl sobie teraz o takiej osobie, której zachowanie w stosunku do Ciebie spowodowało, ze poczułeś się wartościową osobą. Przypomnij sobie również taką postać, której zachowanie spowodowało, że nie czułeś się dobrze i podważyło to poczucie własnej wartości. Mając w pamięci te dwie osoby (a przecież spotykamy się i wchodzimy w interakcje z setkami osób), łatwiej dostrzec jak ocena nas przez innych wpływa na nasze poczucie wartości a co za tym idzie pewność siebie.

Na obraz siebie wpływa również pewien mechanizm stosowany przez nas każdego dnia, a polega on na porównywaniu siebie z innymi. Na tej podstawie także dokonujemy oceny siebie, kształtuje swój obraz siebie a teoria która to zjawisko opisuje nazwana jest „Teorią porównań społecznych”.

Trójkąt dramatyczny Karpmana

Każdy z nas ma „jakiś” obraz, towarzyszą mu różne emocje, przekonania wyrobione na podstawie obserwacji, porównań, rozmów z innymi. Każdy z nas również działa według swojego własnego schematu postępowania. Istnieje jednak jeden, którego dobrze byłoby we własnym życiu unikać, ponieważ nie prowadzi nas ani do rozwoju, ani do poczucia szczęścia, spokoju i równowagi, a tym schematem jest „Trójkąt dramatyczny Karpmana”. 

W tym modelu ludzkich zachowań można grać naprzemiennie różne role – wybawiciela, ofiary, kata. Role z tego modelu odgrywamy w różnych relacjach z innymi a dramatyzm tego modelu działania polega na tym, że następuje często dynamiczna zmiana odgrywanej roli czego nie zawsze jesteśmy świadomi.

Jak widać wiele bodźców zewnętrznych, czynników wewnętrznych wpływa na kształtowanie nas a to na projektowanie własnego życia. Czy warto zagłębić te tematy? Myślę, że to pytanie retoryczne a przedstawione tylko hasłami powyższe kwestie mogą jedynie wskazać kierunek, co i gdzie szukać.

Pozdrawiam, Ania